STOWARZYSZENIE NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO GMINY CHOSZCZNO

Nasze Choszczno

Szanse i zagrożenia dotyczące podatku od budowli (stan prawnopodatkowy na dzień 22 sierpnia 2012r.)

Podstawę naliczania podatku od budowli w przypadku elektrowni wiatrowych ustala się wyłącznie od sumy wartości fundamentu i masztu.(prawo budowlane- orzeczenie NSA, odp na interpelację poselską)

Prawne możliwości zmiany podstawy wartości budowli (czyli, możliwości zmiany wartości podatku gminnego);

1- w ramach optymalizacji podatkowej z inicjatywy właściciela (zmniejszenie)

Każdy właściciel budowli ma prawo swobodnie kształtować stosunki pomiędzy przedsiębiorcami- ingerencja organów podatkowych (Gmina) jest tutaj bardzo ograniczona i w praktyce sprowadza się do ewentualnych wskazań procesowych na obejście przepisów prawa w celu pokrzywdzenia organów podatkowych.

Nie można jednak n.p. zakazać właścicielowi elektrowni wiatrowej jej sprzedaży nawet po cenie niższej od kosztu wytworzenia (np. w przypadku likwidacji działalności, zamknięcia oddziału firmy zagranicznej w Polsce, zmiany profilu działalności (inwestycje w inne działy energii odnawialnej- ogniwa fotowoltaiczne, biogazownie, hydroelektrownie..) –

Po sprzedaży ponownie ustalana jest wartość budowli- w gminie pojawia się inny podatnik-właściciel.

Jest wiele możliwości na uzasadnienie sprzedaży elektrowni wiatrowej poniżej kosztu- oprócz podanych powyżej, także fakt już używania eksploatacyjnego – zużycia (stworzenie protokołu lub  wprost w akcie notarialnym) albo sprzedaż po cenie bilansowej tj. wartość wytworzenia (będąca początkowo podstawą naliczania podatku od budowli) pomniejszona o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne.

Taka transakcja w księgach rachunkowych będzie obojętna dla celów wyliczania podatku dochodowego, a dla Gminy konsekwencją będzie fakt, że otrzyma mniejsze wpływy.

2- w ramach obowiązujących przepisów prawa podatkowego (zwiększenie)

Stan w prawie podatkowym możliwy ale nierealny (art. 15 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który upoważnia ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu i terminu aktualizacji wyceny środków trwałych (budowli- czyli masztu i fundamentu wiatraków), jeżeli wskaźnik wzrostu cen nakładów inwestycyjnych w okresie trzech kwartałów w roku poprzedzającym rok podatkowy w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego przekroczy 10 proc)

W okresie obowiązywania powołanego wyżej przepisu w żadnym okresie wskaźnik wzrostu cen nakładów inwestycyjnych za trzy kwartały roku w stosunku do trzech kwartałów roku poprzedniego nie osiągnął poziomu 10% (w kolejnych latach, począwszy od 2001 r., wskaźnik ten wynosił odpowiednio

0,8; 0,0; 2,5; 2,3; 0,9; 0,9; 2,6 - w 2007 r. oraz

0,3 w 2008r,

3,7 w 2009r.

-3,1% w 2010r (spadek nakładów)

0,1 % w 2011r.

PODSUMOWANIE

Sposób naliczania gminnego podatku od budowli z tytułu elektrowni wiatrowej nie pozostawia  żadnych możliwości jego zmiany w czasie czy chociażby jego aktualizacji inflacyjnej stosowanej np. w przypadku podatku od nieruchomości, leśnego, rolnego, podatku od środków transportowych.

Według Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych  z dnia 12.01.1991 r., na podstawie art. 4.1 pkt 3 podstawę opodatkowania stanowi wartość,o której mowa w przepisach o podatku dochodowym, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę liczenia amortyzacji w tym roku….  Wartość ustalana jest po cenie wytworzenia, nabycia lub po cenie rynkowej (możliwa w przypadku ujawnienia – trudna do zastosowania w przypadku elektrowni wiatrowej).

Wiele razy ta sama budowla może być przedmiotem obrotu i za każdym razem może generować mniejsze ceny transakcyjne brane pod uwagę przy ustalaniu podstawy opodatkowania i w konsekwencji spowoduje coraz niższe wpływy do budżetu gminy.

Następnym ważnym argumentem wskazującym na niekorzystny sposób ustalania powyższego podatku jest jego kompletny brak wrażliwości na utratę wartości pieniądza w czasie.

Jak wskazałem wyżej nie ma możliwości aktualizacji wyceny wartości budowli z uwagi na zbyt małe wskaźniki wzrostu cen nakładów inwestycyjnych w gospodarce krajowej. Biorąc pod uwagę dane historyczne oraz przewidywalne dane w przyszłości nie można pominąć faktu, że np. przez ostatnie 10 lat inflacja w Polsce wyniosła około 40%, i z dużym prawdopodobieństwem możemy przyjąć, że przez następne 10 lat poziom inflacji będzie podobny. Przy takim założeniu można stwierdzić, że za 20 lat gmina, na terenie której zlokalizowana jest farma wiatrowa realnie otrzyma aż o 80 % mniejsze wpływy.

Inne zagrożenia- przewidywalne zmiany prawa- minimalne odległości wiatraków od mieszkań, zmiana krajobrazu, konflikty społeczne, migracja mieszkańców i zablokowanie możliwości rozwoju turystyki i agroturystyki (zmniejszenie wpływów podatkowych), zachwianie równowagi biologicznej, zmniejszenie dofinansowania unijnego do procesu inwestycyjnego oraz obniżenie wartości zielonych certyfikatów, bankructwo farmy, likwidacja farmy-rolnik jako właściciel gruntu będzie musiał ponieść ogromne koszty utylizacji budowli, i wiele innych także są istotne.

Przykład sporów wyliczenia wartości podatku należnego Gminie z tytułu budowli-wiatraków.

Gmina Darłowo- 6 wiatraków

Podatek należny według Gminy Darłowo-430.000,00 zł (71.667 zł za wiatrak)

Podatek należny według inwestora- 56.000,00 zł ( (9333 zł za wiatrak)

Sprawa trafiła do sądu administracyjnego i została wygrana przez inwestora.

Podczas dyskusji dotyczącej wyłożenia planu Burmistrz przyjął około 50.000 zł za wiatrak (potwierdził to przedstawiciel inwestora oraz pracownik z działu podatkowego Gminy). Na spotkaniu w Wardyniu 26 czerwca 2012r. Burmistrz określił wpływy na około 80.000 zł za wiatrak.

Podobny kłopot miała gmina Pielgrzymka, w której po wybudowaniu kilku wiatraków zrezygnowano z wyrażania zgody na dalsze ich budowanie.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że Burmistrz nie jest w stanie określić w zadowalającym przybliżeniu wartości spodziewanych podatków z tytułu budowli-wiatraków. Wzorując się na doświadczeniach innych gmin (Darłowo) podałem, że szacunki gmin znacząco różnią się od faktycznych kwot.

Ponieważ w Gminie Darowo spodziewane podatki były podobne jak spodziewane w naszej gminie należy przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że nie otrzymamy więcej niż 10.000,00 zł za wiatrak rocznie. Nie istnieją prawnopodatkowe instrumenty gwarantujące gminie uzyskanie minimalnych wartości kwot podatków od budowli, a tak jest w przypadku wszystkich innych podatków, np. podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, opłat gminnych.

Ponieważ Burmistrz nie ma żadnego wpływu na wysokość podatku od budowli, gdyż Jego rola ogranicza się do oczekiwania na deklarację w sprawie podatku od inwestora, który z racji prowadzenia zarobkowej działalności gospodarczej będzie szukał oszczędności także w jego wymiarze przyjąć należy, że uzyskiwane kwoty będą mizerne w stosunku do zaangażowanego kapitału w przedsięwzięcie.

Ponadto jak wyżej już podobnie wskazywałem zmiana właściciela farmy wiatrowej np.  w 10 roku jej działalności (przy założeniu okresu amortyzacji budowli na 10 lat) spowoduje wygenerowanie nowego podatnika, który w deklaracji na podatek od budowli wskaże wartość 0,00 zl i to zgodnie z prawem podatkowym, gdyż zakupi farmę po cenie bilansowej. (oczywiście rotora ze śmigłami za darmo nie sprzeda- ale to nie ma znaczenia dla „naszego” podatku)

Przychody z tytułu farmy wiatrowej są obarczone bardzo dużym ryzykiem i niepewnością, które ponadto jest zwiększane presją inflacyjną, spodziewanymi roszczeniami ze strony mieszkańców, których nieruchomości stracą na wartości, czy także spodziewaną migracją mieszkańców zamożniejszych na tereny bardziej atrakcyjne krajobrazowo, zmniejszenie lub zahamowanie budownictwa mieszkaniowego (aktualnie w sejmie trwają prace nad uchwaleniem min odległości od wiatraków), mniejsze podatki dla gminy- podatek od nieruchomości, udział w podatku dochodowych w formie subwencji z budżetu centralnego).

Bardzo proszę Pana Burmistrza oraz Radnych Rady Miejskiej o wnikliwe przeanalizowanie problemu wiatraków w kontekście naszej przyszłości, gdyż budowle tego typu mogą stać się codziennością  życia nas i naszych mieszkańców bez należnej rekompensaty za dewastację krajobrazu, zniszczenie lokalnego środowiska przyrodniczego, stworzenie uciążliwości dla mieszkańców i narażenie ich na różnego rodzaju choroby powodowane przez turbiny wiatrowe, których braku wystąpienia w przyszłości inwestorzy wiatrakowi nie chcą nam zagwarantować.


Prezes

Sławomir Stecyk